Przyjazd do Stanów to przekuwanie
filmowych klatek we własne wspomnienia. Zmysły są tu wyostrzone, a oczy i uszy
łowią obrazy i dźwięki znane z amerykańskich filmów. Moje powitanie Ameryki – i
uświadomienie sobie ilości kilometrów, jaka dzieli mnie teraz od domu – wiąże
się właśnie z zobaczeniem Pentagonu. Rozległy, szary gmach – tak
charakterystyczny, że niemożliwy do pomylenia z niczym innym. Rozwiał wszelkie
wątpliwości, gdzie jestem – choć sam w sobie nie był realny bardziej niż w
telewizji. To oznaczało tylko jedno: znów jestem w podróży, przygodę czas zacząć!
Później kolejno: charakterystyczna, jednolita zabudowa miejska, wyróżniająca Waszyngton spośród innych amerykańskich miast (bo właściwie pozbawiona wieżowców), dalej surowy, geometryczny Washington Memorial i cała kompleks parkowy, który zawiera w sobie wszystkie najważniejsze zabytki miasta i warunkuje układ centrum – to oznaczało tylko jedno: przygodę czas zacząć!
Tym, co najbardziej mnie tu zachwyca, jest przestrzeń. Ameryka to kraj stosunkowo młody i bardzo rozległy terytorialnie, co pozwoliło na zagospodarowanie przestrzeni pozbawione wszelkiego bagażu historii, zmieniających się ludzkich potrzeb i starych, niesprawdzających się rozwiązań architektonicznych. Waszyngtońskie ulice są dwukrotnie szersze od europejskich, co sprawia, że pomimo zwartej zabudowy w mieście można „złapać oddech”. Imponuje też przemyślany od początku do końca rozkład budynków, ich jednolita kolorystyka i forma. Moją pierwszą myślą po przejażdżce do hotelu było: Stany są jak IKEA Europy. Wszystko tu takie spójne, przemyślane, współpracujące ze sobą. Podobno całe miasto zaprojektował Francuz, co by nieco wyjaśniło jego kameralny, nieamerykański charakter, ale trzeba przyznać, że zrobił to z pomysłem i rozmachem. Rozwiązania urbanistyczne w większości mnie zachwyciły – i nieważne, czy były to znakomicie zaprojektowane muzea, kompleks historyczny wtopiony w przestrzeń miejską, czy też ogród botaniczny przytulony do Kapitolu – Ameryko, hi5! Europa może Ci tylko pozazdrościć ładu i przestrzeni. (Choć mój zachwyt wcale nie oznacza, że przestałam pałać miłością do ciasnych, przykurzonych uliczek Lizbony, Wenecji czy Stambułu – nie!).
Były też niespodzianki faunistyczne i florystyczne. Pierwszą z nich było odkrycie gigantycznego drzewa magnolii południowej, które zachwyciło nas już pierwszego dnia. Okazały, dochodzący do 30 m pień, grube, błyszczące liście i cudowne, gigantyczne (ok. 10-cm) kwiaty – to wszystko sprawiło, że Magnolia Grandiflora jest, od czasów botaniki w liceum, pierwszym drzewem, o którym postanowiłam poczytać. I nie to, żeby nagle chciała zajmować się roślinami – takie przyjemności pozostawiam Asi „Młodej Farmacji” Paduch – po prostu to drzewo naprawdę robi gigantyczne wrażenie. Jeśli kiedyś wyobrażałam sobie, że stworzę w przyszłości miejsce, które będzie można nazwać „domem”, to właśnie tu dodałam do tego obrazka ogród obsadzony drzewami magnolii południowej. To jedna z roślin, którą widzisz oczyma wyobraźni, a kiedy przekonujesz się, że istnieje naprawdę, nie jesteś w stanie uwierzyć w jej realność. Sami zobaczcie, że jest się czym zachwycać:
Babciu, już szukam nasion!
Zaskoczyły nas też wszechobecne
wiewiórki, które z turystów zrobiły główne źródło swojego pożywienia (na razie
tylko kradną to, co ludzie jedzą lub po sobie pozostawią, ale skoro atakują
szczury w obronie własnego terytorium, to nie wiem, kto będzie kolejnym celem
ataku). Wiąże się z tym zabawna anegdota – kiedy już roztrąbiłam wszędzie na
Gamesach, że panicznie boję się szczurów (po tym, jak Kasia zobaczyła jednego
na stoisku z grami), Michael, wioząc nas do domu, spokojnie odpowiedział: „Boisz
się szczurów? Daj spokój, nie powinnaś się ich obawiać... Wiewiórki i tak je
dopadną!”. I tak moje „go away, squirrel, go away”, zamieniło się w „go,
squirrels, go!” – bo w terytorialno-żywieniowej walce gatunków wspieram
wiewiórki z całego serca. (One przynajmniej nadają się na ładne futra, hihihi.)
Wielką miłością i zaskoczeniem są
też świetliki, których jest tu mnóstwo. Wracając do hotelu po całym dniu intensywnego
zwiedzania Waszyngtonu myślałyśmy, że mamy zwidy – ale nie, rzeczywiście jest
ich tu pełno, chociaż wyglądają zabawnie (właśnie jak przewidzenie):
roziskrzają się na chwilę podczas lotu, jak małe płomyki, by chwilę później
znów zgasnąć.
Nieustannie zadziwiają mnie też drobiazgi,
które okazują się lokalnymi ciekawostkami – a skumulowane, składają się na
odrębny charakter usposobienia ludzi w Ameryce i Europie. Oczywiście najbardziej
oczywistą z cech jest otwartość – czy wręcz jowialność – w stosunku do
nieznajomych (co trochę dziwne w kraju, w którym każdy może kupić glocka); pozostaje jednak faktem, że ludzie w metrze, na przystankach, czasem nawet na ulicy czy w kolejce
do kasy, rozmawiają ze sobą na przeróżne tematy - od najbardziej prozaicznych po te zupełnie serio. Jeśli masz inny akcent, od razu się tym
interesują, a kiedy dowiadują się, z jak daleka przyjechałeś, od razu stajesz się
„awesome”. Mitologizują też Europę –
albo pozytywnie, albo negatywnie (w zależności od tego, jakimi uczuciami darzą
Amerykę). Bo nastroje społeczne są tu bardo spolaryzowane – jedni kochają swój
kraj całym sercem, a na 4 lipca ubierają dzieci jak małe miss i misterów
Ameryki (motyw przewodni: flaga), inni zaś sądzą, że ten kraj „zmierza prosto do
piekła”. Niezależnie jednak od przekonań politycznych, zawsze można liczyć na szacunek
wobec wojskowych i kombatantów – sama na własne oczy widziałam kilkukrotnie
młodych, 15-letnich chłopaków, którzy, mijając 70-letnich staruszków w wojskowych
beretach z naszywkami z wojny w Wietnamie, zatrzymywali się, ściskali im dłonie
i pełni szacunku mówili: "Thank you for your service, sir!". Nikogo dookoła to nie
dziwiło, wnioskuję więc, że takie sytuacje są na porządku dziennym, a kombatanci
cieszą się niepodważalnym szacunkiem (o czym świadczą też liczne zniżki i
usługi, dedykowane specjalnie wojskowym i ich rodzinom). Całe piętro w Muzeum
Historii Ameryki, poświęcone dzielnym amerykańskim chłopcom i ich misjom
wojskowym na całym świecie, mówi samo za siebie - a trzeba jeszcze dodać, że kolejne poświęcone jest wojnom światowym i domowym, które prowadziły do wykształcenia amerykańskiej tożsamości. Wniosek jest prosty: Ameryka nie bawi się w wojnę, Ameryka afirmuje wojnę,
a US Army to prestiż sam w sobie – i być może najprawdziwsza z amerykańskich
legend.
Trochę bawi mnie też to, że
ludzie nie noszą pieniędzy w portfelach – zwykle upychają je po
kieszeniach/stanikach/skarpetkach albo trzymają w torbach foliowych, co wiąże
się z zabawnymi akrobacjami, kiedy już zdecydują się coś kupić/zagrać w grę. W
kraju, gdzie skórzany portfel od CK można kupić za 10$, tendencja ta jest co
najmniej zadziwiająca.
(…)
Amerykanie jak nikt inny potrafią
przekuwać filmowy obraz własnego kraju w obowiązujące na całym świecie prawdy. Ba,
czasami sami w te mity wierzą. Rzeczywistość bywa jednak przereklamowana, a
Ameryka – można powtórzyć za Orlińskim – przynajmniej ta pokazywana w filmach i
telewizji, nie istnieje. Z racji gigantycznej ekspansywności amerykańskiej
kultury właściwie każdemu wydaje się, że zna ten kraj. Wielkie miasta –
gigantyczne skupiska ludzi i wieżowce wycinające panoramy na tle błękitnego
nieba, codzienne poranne donuty i popołudniowe hot dogi; setki tysięcy
kilometrów autostrad, wiodących od przepastnych pustyń Nevady, Teksasu i
Arizony aż do pięknych plaż Florydy lub Californii; przydrożne motele, w
których ludzie spotykają się na przypadkowy seks i nigdy nie wyłączają
telewizorów. I choć pewne rzeczy się tu zgadzają (a innych nie byłam jeszcze w
stanie zweryfikować), to nie można pozbyć się wrażenia, że to Ameryka została
stworzona na obraz i podobieństwo tego, jak jest przedstawiana, a nie
odwrotnie. Jeanie Baudrillard, chyba właśnie zrozumiałam Twoją teorię
symulakrów.
***A już w następnym odcinku: „Oktoberfest
Games Department” short movies, czyli videorelacja z tego, jak naprawdę wygląda
moja praca na work&travel (plus krótkie filmiki-wywiady z ludźmi, z którymi
pracuję). Stay tuned, bo od przyszłego tygodnia park czynny jest o godzinę
krócej, więc będzie więcej czasu na życie i blogowanie!***

